Tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie – adwokat we Wrocławiu

Zebrane dowody muszą wskazywać na duże prawdopodobieństwo, że podejrzany popełnił zarzucany czyn. Samo podejrzenie albo pomówienie przez jedną osobę, niepotwierdzone innymi dowodami, nie wystarcza.

• uzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia się
• uzasadniona obawa nakłaniania do fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo innego bezprawnego utrudniania postępowania
• grożąca surowa kara: przy zbrodni albo występku zagrożonym karą co najmniej 8 lat pozbawienia wolności
• wyjątkowo: obawa popełnienia poważnego przestępstwa, zwłaszcza gdy podejrzany nim groził

• inny, łagodniejszy środek nie wystarcza
• areszt nie spowoduje poważnego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ani wyjątkowo ciężkich skutków dla podejrzanego lub jego najbliższej rodziny
• nie można przewidywać kary w zawieszeniu lub łagodniejszej
• czyn nie jest zagrożony karą nieprzekraczającą roku pozbawienia wolności

• czy dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia czynu, a nie tylko na podejrzenie
• czy obawa ucieczki albo matactwa wynika z konkretnych faktów, czy jest tylko założeniem
• czy grożąca surowa kara jest realna w tej konkretnej sprawie, a nie wynika wyłącznie z ustawowego zagrożenia za zarzucany czyn
• czy kwalifikacja prawna czynu nie została zawyżona, bo od niej zależy, czy w ogóle wchodzi w grę przesłanka surowej kary
• czy sąd rozważył środki wolnościowe i dlaczego je odrzucił
• czy nie zachodzą przeszkody z art. 259: stan zdrowia, sytuacja rodziny, przewidywana kara

Ustanowić obrońcę. Dopóki zatrzymany sam nie wybrał obrońcy, może go dla niego ustanowić dowolna osoba: członek rodziny, przyjaciel, a nawet ktoś obcy, na przykład pracodawca (art. 83 § 1). Osoba ta podpisuje z adwokatem umowę i udziela mu upoważnienia do obrony. O ustanowieniu obrońcy zawiadamia się zatrzymanego, a on sam później potwierdza wybór.

Złożyć poręczenie. Poręczenie majątkowe może złożyć nie tylko podejrzany, lecz także inna osoba (art. 266 § 1). Sąd może też przyjąć poręczenie pracodawcy, u którego podejrzany pracuje (art. 271), albo osoby godnej zaufania (art. 272). Wysokość poręczenia i sposób jego złożenia warto omówić z obrońcą przed posiedzeniem.

Nie kontaktować się ze świadkami. Rozmowy z pokrzywdzonym i świadkami, nawet w dobrej wierze, mogą zostać uznane za próbę wpływania na ich zeznania. Taki kontakt bywa argumentem za aresztem i za jego przedłużeniem.

O zastosowaniu tymczasowego aresztowania sąd zawiadamia osobę najbliższą dla podejrzanego (art. 261 § 1). Zasady widzeń z osobą aresztowaną opisuję w sekcji o widzeniach poniżej.

• zaświadczenie o zatrudnieniu
• umowa najmu lub akt własności mieszkania
• dokumenty o stanie zdrowia
• dokumenty o dzieciach na utrzymaniu albo o opiece nad chorym członkiem rodziny
• to argumenty za środkiem wolnościowym, które warto mieć na posiedzeniu w przedmiocie aresztu

Widzenie z obrońcą – jak najszybciej. Obrońca ma prawo porozumiewać się z tymczasowo aresztowanym podczas widzenia, bez obecności innych osób, oraz korespondencyjnie (art. 73 § 1 Kodeksu postępowania karnego i art. 215 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego). W postępowaniu przygotowawczym zezwolenie na takie widzenie wydaje prokurator, a jego wydanie jest obowiązkiem prokuratora. Tylko w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy wymaga tego dobro śledztwa, może on zastrzec, że przy widzeniu będzie obecny sam albo osoba przez niego upoważniona, a takie zastrzeżenie nie może trwać dłużej niż 14 dni od aresztowania (art. 73 § 2–4).

Do aresztowanego klienta udaję się możliwie najszybciej, zwykle w ciągu pierwszych dni po zastosowaniu aresztu. Spokój i zaufanie do obrońcy chronią go przed decyzjami podejmowanymi pod presją, na przykład przed składaniem wyjaśnień bez konsultacji albo rozmowami o sprawie ze współosadzonymi.

Widzenia z rodziną – za zgodą prokuratora albo sądu. Bliscy mogą odwiedzić tymczasowo aresztowanego po uzyskaniu zgody organu, do którego dyspozycji pozostaje aresztowany: w śledztwie prokuratora, a po wniesieniu aktu oskarżenia sądu (art. 217 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego). Aresztowany ma prawo do co najmniej jednego widzenia w miesiącu z osobą najbliższą, a odmowa zgody jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że widzenie zostanie wykorzystane do bezprawnego utrudniania postępowania albo do popełnienia przestępstwa. Na odmowę przysługuje zażalenie, a na zarządzenie prokuratora – do prokuratora nadrzędnego (art. 217 § 1a–1c k.k.w.). Za zgodą tego samego organu aresztowany może też korzystać z telefonu w areszcie, także do rozmów z rodziną. Odmówić można z tych samych dwóch powodów co przy widzeniach, a do kontaktu z obrońcą aresztowany ma prawo korzystać z telefonu co najmniej raz w tygodniu (art. 217c k.k.w.).

Wniosek o zgodę na widzenie rodzina może złożyć sama, ale wniosek złożony za pośrednictwem obrońcy, z uzasadnieniem i wskazaniem osób, zwykle szybciej trafia do właściwego prokuratora. Po uzyskaniu zgody termin widzenia ustala się z aresztem śledczym.

• wyjaśniam, co się wydarzyło od zatrzymania: na jakiej podstawie zastosowano areszt, na jak długo i co będzie dalej
• informuję o etapie śledztwa i czynnościach, które wykonała dotąd prokuratura
• omawiam zasady pobytu w areszcie: korespondencję, wnioski o widzenia i telefon, depozyt pieniężny
• uzgadniam, czy i jakie wyjaśnienia składać oraz czego nie mówić o sprawie innym osadzonym
• zbieram informacje do zażalenia albo wniosku o uchylenie aresztu: praca, mieszkanie, zdrowie, sytuacja rodziny, możliwe poręczenie
• ustalam termin kolejnego widzenia, tak aby klient wiedział, kiedy się spotkamy

• poręczenie majątkowe, złożone przez podejrzanego lub inną osobę
• poręczenie osoby godnej zaufania albo pracodawcy
• dozór policji, połączony na przykład z obowiązkiem stawiennictwa i zakazem kontaktu z pokrzywdzonym
• zakaz opuszczania kraju i zatrzymanie paszportu
• nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym (w sprawach o przemoc)
• zawieszenie w czynnościach służbowych albo zakaz prowadzenia określonej działalności

Jestem wspólnikiem w Kancelarii OWO Adwokaci, która ma siedziby we Wrocławiu i w Jeleniej Górze. Zajmuję się wyłącznie prawem karnym. Sprawy osób zatrzymanych i tymczasowo aresztowanych są w mojej praktyce stałym elementem obrony, bo właśnie w pierwszych dniach po zatrzymaniu zapadają decyzje, które wpływają na cały dalszy przebieg sprawy.

Uczestniczę w posiedzeniach w przedmiocie tymczasowego aresztowania, sporządzam zażalenia na zatrzymanie i na areszt oraz wnioski o jego uchylenie, a zażalenia i apelacje prowadzę również przed Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu. Bronię w sprawach o przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu, rozboje, przestępstwa narkotykowe i gospodarcze oraz w sprawach zorganizowanych grup przestępczych.

W sprawach aresztowych działam przed sądami w Jeleniej Górze, Wrocławiu, Wałbrzychu, Świdnicy, Kamiennej Górze i w innych miastach Dolnego Śląska, a także na terenie województw opolskiego, wielkopolskiego, łódzkiego i lubuskiego.