Adwokat dla lekarza · Wrocław i Jelenia Góra

Adwokat dla lekarza – obrona w sprawach karnych i przed sądem lekarskim

Reprezentuję lekarzy w postępowaniach karnych prowadzonych po zgonie lub pogorszeniu stanu pacjenta oraz w postępowaniach w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej – od pierwszego wezwania aż do prawomocnego zakończenia sprawy.
Kancelaria ma siedziby we Wrocławiu i w Jeleniej Górze, a sprawy prowadzę na terenie województw dolnośląskiego, opolskiego, wielkopolskiego, łódzkiego i lubuskiego.
Pilne

Wezwanie na przesłuchanie w charakterze świadka lub podejrzanego?

Najlepiej skontaktować się przed terminem przesłuchania. Oddzwaniam tego samego dnia roboczego.
606 371 452

Najważniejsze dzieje się na początku

Postępowanie po śmierci pacjenta zaczyna się od śledztwa prowadzonego „w sprawie” – a więc jeszcze bez podejrzanego. Lekarze z dyżuru są przesłuchiwani w charakterze świadków, dlatego większość z nich idzie na przesłuchanie sama, przekonana, że nie ma powodu do obaw.
Tymczasem to właśnie te zeznania, razem z dokumentacją medyczną, trafiają do biegłych, a na podstawie ich opinii prokurator decyduje później, komu przedstawić zarzuty.
W sprawach medycznych najwięcej rozstrzyga się, zanim ktokolwiek usłyszy zarzut.
Przekonanie i rzeczywistość

Pięć błędów, które lekarze najczęściej popełniają na początku sprawy

1
„Jestem tylko świadkiem, więc nic mi nie grozi.”
W praktyce
Śledztwo „w sprawie” służy ustaleniu, czy i kto ponosi odpowiedzialność. Jeśli lekarz zostanie później podejrzanym, jego wcześniejsze zeznania formalnie nie mogą być dowodem przeciwko niemu – ale pozostają w aktach. Czytają je prokurator, biegli i sąd, a informacje w nich zawarte wyznaczają kierunek dalszego śledztwa. Świadek ma prawo uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeśli odpowiedź mogłaby narazić go na odpowiedzialność karną (art. 183 § 1 Kodeksu postępowania karnego) – trzeba jednak wiedzieć, kiedy i w jaki sposób z tego prawa skorzystać.
2
„Wszystko jest w dokumentacji.”
W praktyce
Dokumentacja pokazuje, co zapisano – nie to, kto i w jakich warunkach podejmował decyzje. Przykład: kartę informacyjną zwykle sporządza ostatni z kilku lekarzy prowadzących pacjenta. Jeśli tej okoliczności nikt nie wyjaśni, łatwo o wniosek, że jedyną osobą decyzyjną był lekarz podpisany pod wypisem. Podobnie jest z obsadą dyżuru, liczbą pacjentów czy wynikami badań dostępnymi w chwili decyzji – bez tego kontekstu biegli ocenią leczenie wyłącznie na podstawie zapisów.
3
„Wyjaśnię to medycznie, to zrozumieją.”
W praktyce
Protokół przesłuchania czytają potem prokurator i biegli. Długie wywody, hipotezy i oceny pracy innych osób – wypowiedziane w dobrej wierze – często obracają się przeciwko zeznającemu. Biegli weryfikują takie hipotezy z perspektywy ex post, znając już wynik sekcji zwłok i cały przebieg zdarzeń. Na tym etapie lepiej opisać konkretny przebieg dyżuru niż formułować hipotezy.
4
„Prawnik szpitala się tym zajmie.”
W praktyce
Prawnik szpitala reprezentuje szpital. Interes szpitala i interes lekarza nie zawsze są zbieżne – szczególnie wtedy, gdy pojawia się pytanie, czy przyczyną zdarzenia był błąd indywidualny, czy organizacja pracy.
5
„Uzupełnię dokumentację i wszystko wyjaśnię rodzinie.”
W praktyce
Późniejsze dopiski i zmiany we wpisach są łatwe do wykrycia i potrafią zamienić sprawę o błąd medyczny w sprawę o poświadczenie nieprawdy. Rozmowy o samym postępowaniu – z rodziną pacjenta, z kolegami, w mediach i w internecie – warto ograniczyć do minimum.

Adwokat przy przesłuchaniu to nie przyznanie się do winy

To najczęstsza obawa lekarzy, którzy do mnie dzwonią. Tymczasem udział pełnomocnika w przesłuchaniu świadka przewiduje wprost Kodeks postępowania karnego (art. 87 § 3), a prokuratorzy prowadzący sprawy medyczne spotykają się z tym na co dzień.
W trudnym przypadku klinicznym stan pacjenta konsultuje się ze specjalistą. Sprawę o śmierć pacjenta konsultuje się z adwokatem – najlepiej jeszcze przed pierwszym przesłuchaniem.
Postępowanie karne

Jak przebiega postępowanie i co robi obrońca

1

Zawiadomienie i wszczęcie śledztwa

Najczęściej na zawiadomienie rodziny pacjenta. Śledztwo toczy się „w sprawie”, bez podejrzanego.
2

Zabezpieczenie dokumentacji i sekcja zwłok

Na tym materiale pracują później biegli.
3

Przesłuchania personelu

Lekarze, pielęgniarki i ratownicy – zwykle w charakterze świadków.
4

Opinia biegłych

Czy postępowanie było zgodne z aktualną wiedzą medyczną i czy pozostaje w związku ze skutkiem.
5

Zarzuty albo umorzenie

W zależności od dotychczasowego przebiegu śledztwa prokurator przedstawia zarzuty albo, gdy nie ma do tego podstaw, umarza postępowanie.
6

Postępowanie sądowe

Spór toczy się głównie o opinie biegłych i standard postępowania w realiach konkretnego dyżuru.

Rola obrońcy

Przed zarzutami. Analizuję dokumentację medyczną i odtwarzam przebieg leczenia: kto, kiedy i na podstawie jakich wyników podejmował decyzje. Lekarza wezwanego na przesłuchanie przygotowuję do niego i jestem przy nim obecny.
Po przedstawieniu zarzutów. Podejrzany nie musi od razu składać wyjaśnień. Decyzję, czy i co wyjaśniać, lepiej podjąć po zapoznaniu się z aktami sprawy, o których udostępnienie wnoszę na samym początku.
Wnioski dowodowe. Już w śledztwie można wnosić o przesłuchanie kolejnych świadków, uzupełnienie dokumentacji, zadanie biegłym dodatkowych pytań albo powołanie innego zespołu. Każdy taki wniosek omówimy wcześniej wspólnie i ocenimy ryzyko, bo nowy dowód może też zaszkodzić obronie.
Przed sądem. Przygotowuję strategię obrony i przygotowuję oskarżonego do składania wyjaśnień przed sądem. Zadaję pytania świadkom. Przesłuchanie biegłych na sali nie jest regułą, bo sąd często poprzestaje na opinii pisemnej. Dlatego składam wnioski o ich wezwanie albo o opinię uzupełniającą, z konkretnymi pytaniami obrony. Po wyroku sporządzam apelację i bronię oskarżonego przed sądem drugiej instancji.
Opinia biegłych

Opinia biegłych rozstrzyga większość spraw medycznych

W sprawach o śmierć lub uszczerbek na zdrowiu pacjenta prokurator, a później sąd, opierają się przede wszystkim na opinii biegłych. Sporządzają ją zwykle zespoły z katedr i zakładów medycyny sądowej uniwersytetów medycznych, czasem prywatne instytuty.
Na opinię czeka się zazwyczaj od 4 do nawet 12 miesięcy i jest ona kosztowna. Dlatego biegłych w praktyce można dopytać jeden raz: w opinii uzupełniającej albo podczas przesłuchania na rozprawie. O tym, czy opinia się utrzyma, decyduje trafność pytań zadanych w tym jednym momencie.
Opinię czytam równolegle z dokumentacją medyczną, wpis po wpisie. Tam, gdzie spór dotyczy wiedzy specjalistycznej, zalecam konsultację z lekarzem z danej dziedziny, który pomaga przygotować pytania do biegłych.
Jeżeli świadkowie złożą przed sądem inne lub bardziej szczegółowe zeznania niż w śledztwie, wnoszę o opinię uzupełniającą, która uwzględni te zeznania. Biegli opiniują bowiem na podstawie materiału, który mieli w aktach w chwili sporządzania opinii.
Opinię innego zespołu sąd dopuszcza, gdy dotychczasowa jest niepełna, niejasna albo zawiera sprzeczności (art. 201 Kodeksu postępowania karnego). Samo niezadowolenie strony z wniosków opinii nie wystarcza.

Najczęstsze słabości opinii

  • oparcie się wyłącznie na zeznaniach ze śledztwa, bez uwzględnienia późniejszych, często odmiennych lub bardziej szczegółowych zeznań świadków złożonych przed sądem z udziałem obrony
  • pominięcie wpisów w dokumentacji, które zmieniają obraz leczenia
  • ocena decyzji z wiedzą, której lekarz nie miał w chwili jej podejmowania
  • przyjęcie związku przyczynowego bez wykluczenia naturalnego przebiegu choroby
  • przypisanie decyzji lekarzowi, który podpisał kartę informacyjną, choć pacjenta prowadziło kilku lekarzy
  • pominięcie warunków dyżuru: obsady, liczby pacjentów, dostępnej diagnostyki
Odpowiedzialność zawodowa lekarzy

Postępowanie przed rzecznikiem i sądem lekarskim

Liczba spraw w samorządzie lekarskim szybko rośnie. Do rzecznika odpowiedzialności zawodowej Dolnośląskiej Izby Lekarskiej wpłynęło 286 spraw w 2022 roku, a w 2025 roku już 467 – w większości ze skarg pacjentów i ich rodzin.
Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej toczy się według ustawy o izbach lekarskich, a w sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się odpowiednio Kodeks postępowania karnego. Rozpoczyna się od postępowania wyjaśniającego przed okręgowym rzecznikiem odpowiedzialności zawodowej. Jeżeli rzecznik przedstawi zarzuty i skieruje wniosek o ukaranie, sprawę rozpoznaje okręgowy sąd lekarski, a w drugiej instancji Naczelny Sąd Lekarski. Od jego orzeczenia przysługuje kasacja do Sądu Najwyższego.
Stawka jest wysoka: obok upomnienia, nagany czy kary pieniężnej sąd lekarski może orzec między innymi ograniczenie zakresu czynności w wykonywaniu zawodu, zawieszenie prawa wykonywania zawodu, a nawet jego pozbawienie.
Wyjaśnienia złożone przed rzecznikiem mogą trafić do akt prokuratury – i odwrotnie. Dlatego obie sprawy prowadzę według jednej, spójnej strategii.
286→467
sprawy u rzecznika Dolnośląskiej Izby Lekarskiej, 2022 → 2025
  1. Okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowejpostępowanie wyjaśniające – zarzuty, a następnie wniosek o ukaranie albo umorzenie
  2. Okręgowy sąd lekarskipierwsza instancja, skład trzyosobowy
  3. Naczelny Sąd Lekarskiodwołanie w terminie 14 dni
  4. Sąd Najwyższykasacja w terminie 2 miesięcy – przy rażącym naruszeniu prawa lub niewspółmierności kary

Na czym opiera się obrona w sprawie medycznej

Zasada ograniczonego zaufania w zespole

Lekarz może co do zasady polegać na prawidłowym działaniu innych członków zespołu: lekarzy, pielęgniarek i diagnostów, chyba że miał konkretne podstawy, by w nie wątpić.

Związek przyczynowy

Nawet uchybienie w leczeniu nie przesądza o odpowiedzialności, jeśli to nie ono doprowadziło do skutku.

Ocena ex ante, nie ex post

Postępowanie lekarza ocenia się według wiedzy i informacji dostępnych w chwili podejmowania decyzji – nie z perspektywy wyników sekcji zwłok.

Rola w zespole i organizacja szpitala

Odpowiedzialność trzeba odnieść do zadań konkretnej osoby i do warunków, które zapewnił szpital: obsady, sprzętu i procedur.

Kwalifikacja prawna czynu

Umyślne narażenie pacjenta (art. 160 § 2 Kodeksu karnego) jest zagrożone karą do 5 lat pozbawienia wolności, a nieumyślne (art. 160 § 3) – karą do roku. Przestępstwo nieumyślne ścigane jest na wniosek pokrzywdzonego (art. 160 § 5).

Prawo wykonywania zawodu

Ryzyko zawieszenia w wykonywaniu zawodu albo zakazu jego wykonywania oceniam na początku sprawy, zarówno w postępowaniu karnym, jak i przed sądem lekarskim.

Kim jestem

adw. Artur Obarzanek – adwokat Wrocław
adw. Artur Obarzanek

Jestem wspólnikiem w Kancelarii OWO Adwokaci, która ma siedziby we Wrocławiu i w Jeleniej Górze. Zajmuję się wyłącznie prawem karnym i postępowaniami o charakterze represyjnym, w tym odpowiedzialnością zawodową lekarzy.

Prowadziłem wiele spraw lekarzy po śmierci pacjenta – zarówno lekarzy przesłuchiwanych w charakterze świadków, jak i tych, którym przedstawiono zarzuty. Ze środowiskiem lekarskim jestem związany także rodzinnie i towarzysko. Dzięki temu znam realia zawodu nie tylko z akt: dyżury, obsadę, przekazywanie pacjentów między oddziałami, pracę w zespole i decyzje podejmowane pod presją czasu.

Moim zadaniem jest przełożyć te realia na argumenty prawne: we wnioskach dowodowych, pytaniach do biegłych i stanowisku obrony.

Najczęstsze pytania

Jeśli sprawa dotyczy kilku osób z zespołu

W sprawach szpitalnych przesłuchiwanych jest zwykle kilka osób z tego samego dyżuru. Ich interesy nie zawsze są zbieżne, a wtedy jeden adwokat nie może bronić wszystkich (art. 85 Kodeksu postępowania karnego). Ordynatorom i kierownikom oddziałów pomagam tak zorganizować obronę, żeby każda osoba miała niezależnego obrońcę lub pełnomocnika.
Z bloga

Więcej o odpowiedzialności lekarzy

Art. 160 k.k.

Narażenie pacjenta na niebezpieczeństwo – kiedy lekarz odpowiada karnie

Czym jest obowiązek opieki, kiedy lekarz jest gwarantem i jak sądy oceniają opóźnienia w leczeniu.
artykuł w przygotowaniu
Sąd lekarski

Postępowanie przed rzecznikiem odpowiedzialności zawodowej – jak przebiega i jak się bronić

Od skargi pacjenta do orzeczenia sądu lekarskiego: etapy, kary i prawa obwinionego lekarza.
artykuł w przygotowaniu
Przesłuchanie

Lekarz wezwany na przesłuchanie w charakterze świadka – co warto wiedzieć przed terminem

Prawa świadka, tajemnica lekarska i to, jak przygotować się do pierwszego przesłuchania.

Zarzuty, wezwanie na przesłuchanie albo skarga do izby lekarskiej – proszę zadzwonić na możliwie wczesnym etapie sprawy.

Oddzwonię tego samego dnia roboczego. Lekarzom spoza Wrocławia, Jeleniej Góry i okolic proponuję konsultację online.
Kontakt:
Telefon: 48 606 371 452
Email: obarzanek@owo-adwokaci.pl

Lokalizacje biur:
Lokalizacja 1: Wrocław, ul. Wita Stwosza 3/316
Lokalizacja 2: Jelenia Góra, pl. Kard. S. Wyszyńskiego 52/16

Adwokat dla lekarza we Wrocławiu – obrona w sprawach karnych i przed sądem lekarskim

Kancelaria OWO Adwokaci prowadzi sprawy lekarzy, wobec których toczy się postępowanie karne po śmierci lub pogorszeniu stanu zdrowia pacjenta, a także postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy. Jako adwokat we Wrocławiu reprezentuję lekarzy na każdym etapie: od wezwania na przesłuchanie, przez śledztwo i przedstawienie zarzutów, po proces przed sądem karnym i sądem lekarskim. Sprawy prowadzę na terenie Wrocławia, Jeleniej Góry i całego Dolnego Śląska oraz województw opolskiego, wielkopolskiego, łódzkiego i lubuskiego.

Błąd medyczny a odpowiedzialność karna lekarza

Pojęcie „błąd medyczny” nie występuje w Kodeksie karnym. Postępowania karne przeciwko lekarzom dotyczą najczęściej dwóch przestępstw: nieumyślnego spowodowania śmierci (art. 155 Kodeksu karnego) oraz narażenia pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 160 Kodeksu karnego). Prokuratura często bada obie kwalifikacje równolegle, a o tym, czy i jaki zarzut zostanie przedstawiony, decyduje w dużej mierze opinia biegłych z zakresu medycyny.

Nieumyślne spowodowanie śmierci pacjenta – art. 155 k.k.

Za nieumyślne spowodowanie śmierci grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. W sprawie lekarza kluczowy jest związek przyczynowy między jego postępowaniem a śmiercią pacjenta. Biegli muszą ocenić, czy prawidłowe postępowanie zapobiegłoby skutkowi, czy też doszło do niego w wyniku naturalnego przebiegu choroby. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego (art. 5 § 2 Kodeksu postępowania karnego).

Narażenie pacjenta na niebezpieczeństwo – art. 160 k.k.

Art. 160 § 2 Kodeksu karnego dotyczy osoby, na której ciąży obowiązek opieki nad narażonym. W przypadku lekarza obowiązek ten wynika z podjęcia się leczenia pacjenta. Do odpowiedzialności nie jest konieczne, by pacjent zmarł albo doznał uszczerbku – wystarczy samo narażenie go na bezpośrednie niebezpieczeństwo. Umyślne narażenie zagrożone jest karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, a nieumyślne – karą do roku; przestępstwo nieumyślne ścigane jest na wniosek pokrzywdzonego. Dlatego tak duże znaczenie mają moment podjęcia decyzji, wyniki badań dostępne w tamtej chwili i organizacja pracy na oddziale.

Rzecznik odpowiedzialności zawodowej i sąd lekarski

Niezależnie od sprawy karnej skarga pacjenta lub jego rodziny może zapoczątkować postępowanie przed okręgowym rzecznikiem odpowiedzialności zawodowej. Reprezentuję lekarzy przed rzecznikiem, okręgowym sądem lekarskim i Naczelnym Sądem Lekarskim. Wyjaśnienia złożone w jednym postępowaniu mogą trafić do drugiego, dlatego obie sprawy prowadzę według jednej strategii.

Kiedy skontaktować się z adwokatem

Najlepiej przed pierwszym przesłuchaniem – także wtedy, gdy lekarz jest wzywany w charakterze świadka. Lekarzom spoza Wrocławia, Jeleniej Góry i okolic proponuję konsultację online. Telefon: 606 371 452.