Deepfake to technologia, która potrafi wygenerować obraz i dźwięk tak wiernie, że odbiorca nie widzi różnicy między fałszem a rzeczywistością. W praktyce oznacza to, że ktoś może stworzyć nagranie, na którym przyznajesz się do przestępstwa, wypowiadasz obraźliwe treści, bierzesz udział w scenie o charakterze seksualnym lub skłaniasz kogoś do przekazania pieniędzy. Polskie prawo nie posiada jednego artykułu opisującego deepfake, ale istnieje kilka przepisów, które pozwalają ścigać sprawców takich działań. Znaczenie ma nie tylko samo wygenerowanie filmu, lecz przede wszystkim jego cel, skutek oraz sposób wykorzystania.

Czym jest deepfake?

Deepfake opiera się na sztucznej inteligencji analizującej tysiące zdjęć twarzy, sposób ruchu ust, modulację głosu i charakterystyczne cechy zachowania. Algorytm uczy się, jak wyglądasz, jak się śmiejesz, jak mrugasz i jak brzmi Twój oddech. Następnie potrafi odtworzyć to w materiale, który nigdy nie powstał naprawdę. To nie jest zwykły fotomontaż — to symulacja człowieka, jego emocji i zachowania.

Ryzyko zaczyna się tam, gdzie technologia trafia w ręce osób, które chcą wykorzystać ją do ataku. Fałszywy film może zaszkodzić mocniej niż plotka, bo nie opiera się na „ktoś powiedział”, tylko na „wszyscy widzieli”. Skutki bywają natychmiastowe — utrata zaufania, hejt, problemy w pracy lub w relacjach. Z punktu widzenia prawa deepfake jest trudny, bo granica między materiałem sfabrykowanym a autentycznym rozmywa się coraz bardziej.

Przepisy karne, które obejmują deepfake

Choć kodeks karny nie posługuje się słowem „deepfake”, nie oznacza to braku ochrony prawnej. Przestępstwa generowanych nagrań w różnych sytuacjach mogą podlegać pod:

• zniesławienie (art. 212 k.k.) – gdy nagranie przypisuje Ci zachowanie naruszające reputację, nawet jeśli sytuacja nie miała miejsca;
• oszustwo (art. 286 k.k.) – jeżeli deepfake wykorzystano np. do wyłudzenia pieniędzy od rodziny czy współpracowników;
• szantaż (art. 191 k.k.) – w sytuacji, gdy nagranie staje się narzędziem nacisku: „zapłać, inaczej udostępnię”;
• fałszowanie danych wizerunkowych i naruszenie prywatności – szczególnie istotne przy podszywaniu się pod inną osobę w rozmowach telefonicznych lub video;
• materiały seksualizujące z wizerunkiem bez zgody – nawet jeśli scena nie miała miejsca, to rozpowszechnianie takiego filmu może prowadzić do odpowiedzialności karnej.

W praktyce wiele spraw obejmuje kilka przestępstw jednocześnie, a odpowiednia kwalifikacja czynu jest jednym z kluczowych elementów postępowania.

Od kiedy deepfake jest przestępstwem?

Najważniejszym momentem jest skutek. Samo stworzenie wygenerowanego filmu nie musi oznaczać czynu zabronionego — o odpowiedzialności przesądza dopiero jego użycie. Gdy materiał trafia do internetu, rani wizerunek, narusza godność, ośmiesza, manipuluje bliskimi lub wywołuje realne straty finansowe, pojawia się podstawa do ścigania. Sąd analizuje nie tylko to, czy nagranie jest fałszywe, ale także czy odbiorcy mogli uznać je za prawdziwe. W erze internetu podważenie fałszu bywa trudniejsze niż jego stworzenie, a odwrócenie skutków – niekiedy prawie niemożliwe.

Co robić, jeśli ktoś stworzył deepfake z Twoim wizerunkiem?

Najważniejsze jest zabezpieczenie dowodów zanim film zniknie, zostanie ponownie udostępniony lub rozpowszechniony poza Twoją kontrolą. W praktyce potrzebne są: kopie plików, daty, linki, nagrania korespondencji, potwierdzenia udostępnienia. Kolejny krok to zgłoszenie sprawy na policję lub do prokuratury. Możliwe jest również żądanie usunięcia treści z platform społecznościowych oraz podjęcie działań przeciw osobie, która rozpowszechniła film.
Kancelaria OWO Adwokaci prowadzi sprawy karne od etapu postępowania przygotowawczego, co oznacza wsparcie w złożeniu zawiadomienia, komunikacji z organami ścigania oraz reprezentację przed sądem, jeśli sprawa trafi na dalszy etap. W tak dynamicznych sytuacjach liczy się czas i konsekwencja w działaniu.

Wsparcie adwokata w sprawach związanych z deepfake

Deepfake to dowód, którego nie analizuje się jak zwykłego nagrania. Potrzebna jest wiedza biegłych informatyków, analiza pikseli, klatek, metadanych i porównanie z autentycznymi materiałami. Dla osoby nieobeznanej z prawem i technologią może to być przytłaczające. Adwokat pomaga ustalić, jakie przepisy zastosować, w jaki sposób złożyć zawiadomienie, jak rozmawiać z organami ścigania oraz jakie wnioski dowodowe złożyć w sprawie.
Współpraca z kancelarią ma szczególne znaczenie, gdy nagranie krąży po internecie, a każda godzina zwiększa liczbę odbiorców. Klienci kancelarii OWO Adwokaci podkreślają, że w takich sytuacjach cenią kontakt z prawnikiem, który nie obiecuje nierealnych rezultatów, ale jasno wskazuje możliwe kroki i prowadzi sprawę w sposób uporządkowany.

Co warto zapamiętać?

Deepfake stawia przed prawem wyzwanie, którego wcześniej nie było: nagranie może być fałszywe, a mimo to w pełni wiarygodne. Osoba przedstawiona na takim filmie może stracić dobre imię, relacje, zaufanie współpracowników i prywatne poczucie bezpieczeństwa. Polskie przepisy karne pozwalają ścigać sprawców, o ile materiał realnie narusza czyjeś prawa. Kluczowe jest więc szybkie reagowanie: archiwizacja treści, zgłoszenie sprawy i skorzystanie z pomocy adwokata, który pokieruje postępowaniem.
Deepfake nie znika sam. Gdy ktoś wykorzystuje Twój wizerunek bez zgody, możesz dochodzić sprawiedliwości. Im szybciej działasz, tym większa szansa odzyskania kontroli nad sytuacją i pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności.

Nasza oferta

OWO Adwokaci Wrocław